Mission statement: het eerste metagegeven van GEA, getoetst aan de AEX-top
In het AI-tijdperk waarin wij inmiddels leven zien wij dat allerlei belangrijke zaken omtrent organisaties sterk beïnvloed worden. Dermate dat in veel gevallen zelfs het complete verdienmodel zich wijzigt. Dit roept bij mij de vragen op van welke zaken blijven, welke zaken wijzigen, welke verdwijnen en welke nieuwe ontstaan? Helaas beschik ook ik niet over een glazen bol die mij alle antwoorden op deze vragen zal geven. Wat wel tot mijn mogelijkheden behoorde was om de invloed van AI na te gaan op de zeven kernonderdelen van het stuurinstrument GEA (General Enterprise Architecting) te weten de GEA-visie (inclusief de enterprise architectuurdefinitie), de -processen, -producten, -mensen, -middelen, -besturing en -methode. Het leidde slechts tot een kleine aanpassing in de GEA-definitie van enterprise architectuur en grotere aanpassingen in de GEA-processen, -mensen en -middelen. Anders gezegd de metagegevens, zoals de zeven hiervoor vermeld, blijven naar mijn mening ongewijzigd, de occurrences ervan niet.
Voor mij een reden om in de komende serie van tien blogs de tien andere metagegevens van GEA te behandelen en daarmee een basis te creëren om de invloed van AI beter te kunnen duiden. Dit betreft de meta-elementen waarmee de samenhang van een organisatie expliciet gemaakt wordt. Te weten vijf elementen op zingevingsniveau (missie, visie, kernwaarden, doelen en strategie) en vijf op het vormgevingsniveau van organisaties (perspectieven, kernbegrippen, richtinggevende uitspraken, kernmodellen en relevante relaties). In deze blog ga ik in op het eerste metagegeven: het mission statement.
Definitie mission
In GEA hanteren wij de volgende definitie van het begrip missie:
The mission is a brief, typically one sentence, statement that defines the fundamental purpose of the enterprise [1] that is ‘enduringly pursued but never fulfilled’ [1]. It should include what the enterprise provides to its clients and inform executives and employees about the overall goal they have come together to pursue [2].
Toepassing in de praktijk
Om de toepassing van dit metabegrip in de praktijk inzichtelijker te maken heb ik de occurrences ervan van de tien qua omzet grootste ondernemingen genoteerd aan de Amsterdamse Effectenbeurs opgezocht (zie Figuur 1). Vervolgens geef ik hun mission statements weer en de belangrijkste thema’s die in deze statements geadresseerd worden.
De 10 grootste AEX-bedrijven
Halfgeleidermachines$402 mrd
Technologie-investering$299 mrd
Financiële diensten$69 mrd
Halfgeleiders$55 mrd
Betalingstechnologie$55 mrd
Muziekindustrie$50 mrd
Biofarmaceutisch$50 mrd
Brouwerij / FMCG$45 mrd
Retail / Supermarkten$38 mrd
Professionele info & software$31 mrd
Figuur 1. Qua omzet 10 grootste ondernemingen genoteerd aan de Amsterdamse Effectenbeurs (2026)
Gepubliceerde mission statements en hun kernthema’s
De door deze ondernemingen gepubliceerde mission statements en de daaruit afgeleide kernthema’s zijn weergegeven in Tabel 1.
| Organisatie | Mission statement | Kernthema’s |
|---|---|---|
| ASML | “ASML’s mission is to be a key enabler of the semiconductor technology roadmap, helping chipmakers to produce better, cheaper and more energy-efficient chips.” | Technologie · Innovatie · Duurzaamheid · Industrie-enablement |
| Prosus | “Prosus exists to create long-term economic and social value for shareholders, partners and societies by finding, backing and building the leading technology companies in the world’s fastest-growing markets.” | Groeimarkten · Langetermijnwaarde · Technologie-investering · Maatschappij |
| ING Groep | “ING’s purpose is empowering people to stay a step ahead in life and in business.” | Klantgerichtheid · Empowerment · Innovatie · Financiële inclusie |
| NXP Semiconductors | “NXP’s mission is to create solutions that enable secure connections and infrastructure for a smarter world.” | Veiligheid · Connectiviteit · Smart world · Innovatie |
| Adyen | “Adyen’s mission is to make the financial life of businesses easier by providing a single payments solution, from online to in-store and everywhere in between.” | Eenvoud · Integratie · Betalingen · Klantgerichtheid |
| Universal Music Group | “UMG’s mission is to be the most artist-forward company in music, helping artists succeed while contributing positively to society and culture.” | Artiestgerichtheid · Cultuur · Maatschappij · Creativiteit |
| Argenx | “Argenx’s mission is to transform the lives of people suffering from severe autoimmune diseases by developing innovative antibody-based medicines.” | Patiënten · Innovatie · Gezondheidszorg · Impact |
| Heineken | “Heineken’s purpose is to brew the joy of true togetherness to inspire a better world — a world where people can share great experiences, have a positive impact on their communities and take better care of the environment.” | Verbondenheid · Duurzaamheid · Gemeenschap · Vreugde |
| Ahold Delhaize | “Ahold Delhaize’s purpose is to eat well, save time and live better — making great food accessible to all.” | Toegankelijkheid · Gezond leven · Klantgerichtheid · Maatschappij |
| Wolters Kluwer | “Wolters Kluwer’s mission is to help professionals make better decisions and succeed in an ever-changing world by providing expert information, software and services.” | Besluitvorming · Professionals · Informatie · Innovatie |
Tabel 1. Mission statements en afgeleide kernthema’s van de qua omzet 10 grootste ondernemingen genoteerd aan de Amsterdamse Effectenbeurs in 2026.
De 10 meest voorkomende thema’s van de in Tabel 1 verwoorde mission statements zijn weergegeven in Tabel 2.
| Nr. | Thema | Toelichting |
|---|---|---|
| 1 | Klantgerichtheid | Alle missies plaatsen de klant of eindgebruiker centraal. |
| 2 | Innovatiefocus | Technologie en voortdurende vernieuwing als drijvende kracht. |
| 3 | Maatschappelijke impact | Bijdrage aan een betere samenleving als expliciet doel. |
| 4 | Duurzaamheid | Milieubewustheid en langetermijndenken zijn verankerd. |
| 5 | Langetermijnwaarde | Focus op structurele waardecreatie, niet slechts kwartaalresultaten. |
| 6 | Enablement & Empowerment | Anderen in staat stellen te groeien en te presteren. |
| 7 | Expertisepositie | Marktleiderschap en specialistische kennis als fundament. |
| 8 | Globale ambitie | Internationale schaal en mondiale relevantie als streven. |
| 9 | Vertrouwen & Veiligheid | Betrouwbaarheid en veiligheid als kernwaarden. |
| 10 | Mensgerichtheid | De mens — klant, medewerker, patiënt — staat altijd centraal. |
Tabel 2. 10 gemeenschappelijke karakteristieken uit de mission statements van de qua omzet 10 grootste ondernemingen genoteerd aan de Amsterdamse Effectenbeurs in 2026.
Gerangschikt naar meest voorkomend
In Figuur 2 zijn deze thema’s gerangschikt naar ‘meest voorkomend’ in de mission statements van de organisaties uit Figuur 1.
Meest voorkomende thema’s in de mission statements
Score gebaseerd op aanwezigheid in alle 10 mission statements (max = 10)
Figuur 2. Meest voorkomende thema’s in de mission statements van de qua omzet grootste ondernemingen genoteerd aan de Amsterdamse Effectenbeurs in 2026.
Wat verbindt deze mission statements?
In deze mission statements zijn de volgende clusters te onderkennen:
- Technologie & Innovatie
ASML, NXP, Adyen, Prosus en Wolters Kluwer definiëren hun missie primair rondom technologische doorbraken en het mogelijk maken van innovatie voor anderen. - Menselijke Impact & Zorg
Bij Argenx, ING en Ahold Delhaize draait de missie om de directe verbetering van het leven van individuen: gezondheid, financiën of voeding. - Cultuur & Gemeenschap
Heineken en Universal Music Group richten zich op het verbinden van mensen via beleving, cultuur en gedeelde momenten.
Conclusies
- De mens staat centraal. Alle 10 mission statements plaatsen de mens — als klant, patiënt of professional — in het middelpunt. Innovatie en technologie zijn de gemeenschappelijke taal van de AEX-top: zelfs niet-techbedrijven als Heineken en Ahold omarmen digitalisering.
- Maatschappelijke impact is geen bijzaak meer. 9 van de 10 bedrijven vermelden expliciet een bijdrage aan samenleving of duurzaamheid.
- Enablement & empowerment overstijgen sectorgrenzen. Zowel ING, ASML als UMG willen anderen in staat stellen te groeien.
- Nuchterheid én ambitie. De AEX-top combineert Nederlandse nuchterheid (waardecreatie, lange termijn) met mondiale ambitie.
Tot slot
Ik hoop met deze blog wat meer inzicht gegeven te hebben in het metagegeven mission statement en veel voorkomende thema’s daarbinnen. Aangezien een mission statement als het goed is geabstraheerd is uit de visie statements van een organisatie, zal ik in mijn volgende blog ingaan op het metagegeven visie statement en mogelijk de verbanden met de relevante mission statements aantonen. Wellicht ook leuk om in de toekomst na te gaan of en eventueel in welke mate de in deze blog verwoorde mission statements door hun organisaties als gevolg van toepassing van AI aangepast worden.
En als u zich nu misschien afvraagt of ik voor deze blog gebruik heb gemaakt van AI? Ja, natuurlijk.
Bronnen
- Collins, J., Porras, J.: Building Your Company’s Vision, Harvard Business Review, USA (1996)
- Kaplan, R.S., Norton, D.P., Barrows, E.A.: Developing the Strategy: Vision, Value Gaps, and Analysis, Harvard Business School Publishing Corporation (2008)