Als je X oplost in Y tijd is mij dat Z waard!

In het AI-tijdperk waarin wij inmiddels leven is de uitspraak verwoord in bovenstaande titel naar mijn mening belangrijker dan ooit. Los van het feit dat dit voor alle organisaties ook al voor het AI-tijdperk een belangrijk statement was, brengt de toepassing van AI de noodzaak om de waarde van Z te duiden hard aan het licht. Ik denk hierbij vooral aan dienstverlenende organisaties als adviesbureaus, notariskantoren, accountants en dergelijke. Aangezien dit type organisaties inmiddels sterk inzetten op de toepassing van AI in hun dienstverleningsprocessen en -producten en daar immense efficiency verbeteringen mee bereiken, zal het kunnen factureren op basis van inspanningsverplichtingen op korte termijn tot het verleden behoren. Als ik hierbij denk aan een eigen ervaring waarin tot nu toe een team van vier personen gedurende een doorlooptijd van vier a vijf weken bezig was om de samenhang van een organisatie te kunnen duiden, lukt dat onder dezelfde voorwaarden met toepassing van een hiervoor ontwikkelde AI-agent in één kwartier door één persoon. Dit soort ervaringen en hiermee verkregen inzichten leiden wat mij betreft voor dit soort organisaties onherroepelijk tot een herziening van het tot nu toe bestaande business model. Oftewel van kunnen factureren op basis van inspanningsverplichting naar factureren op basis van resultaatverplichting.

Toelichting op belang van X en Y

Ook in staat zijn de waarden van X en Y goed te kunnen bepalen wordt hiermee nog belangrijker. Immers, indien men gaat voor een percentage van de waarde van Z als opbrengst voor de verrichtte dienst, is het in staat zijn van het goed kunnen bepalen van de waarden van X en Y van levensbelang. Dat hier in de praktijk vaak nog het nodige huiswerk aan de orde is baseer ik op vele ervaringen opgedaan in mijn langdurige carrière. Een paar ervaringen met betrekking tot de waardering van X en in het verlengde daarvan de waarde van Y:

• Voor een grote gemeentelijke organisatie luidde het vraagstuk X: vervang een kernapplicatie. Na een grondige vraagstukanalyse luidde het vraagstuk: haal ons binnen één jaar uit de ons opgelegde curatele door middel van het vervangen van de totale informatievoorziening.
• Een groot ZBO verwoordde hun vraagstuk als volgt: zorg ervoor dat per 1 september de door ons uit te keren subsidies correct uitgevoerd zijn. Een gedegen vraagstukanalyse bracht het werkelijke vraagstuk aan het licht: behoedt ons voor verlies van onze accreditatie én voor de oplegging van een boete van een €20.000.000

Voor de geïnteresseerden onder ons geef ik in onderstaande figuur de elementen weer van de vraagstukanalyse zoals wij die uitvoeren.

Figuur 1. Analyse vraagstuk (Stovers ea, 2020).

Naar mate men beter in staat is de inhoud van X duidelijk te krijgen, des te beter zal de inschatting van Y in termen van tijd en benodigde resources mogelijk zijn en zal men daarmee de beschikking hebben over de noodzakelijke basis voor de onderhandeling over de mate van het aangaan van de resultaatverplichting.

Gevolgen van overgaan naar resultaatverplichting

Zoals in het voorgaande al geschetst is een grondig inzicht in en overeenstemming van het onderhavige vraagstuk met de opdrachtgever en het inzicht in de benodigde tijd en resources voorwaardelijk om een resultaatverplichting te kunnen aangaan. Daarnaast zijn er natuurlijk een reeks van andere zaken van belang:

1. Gaan alle stakeholders van de dienstverlener akkoord met de transformatie van het vigerende business model en in welke mate c.q. welk tempo?
2. Handhaven we het bestaande business model en brengen we de resultaatverplichtingsopdrachten bijvoorbeeld onder in een aparte juridische entiteit?
3. Zijn de gevolgen voor financiering in beeld?
4. Biedt hiertoe uitgevoerd marktonderzoek voldoende kansen?
5. In welke mate is de dienstverlener c.q. opdrachtgever AI-minded en AI-deskundig?
6. Beschikt de dienstverlener over medewerkers met de benodigde competenties om te kunnen acteren in resultaatverplichtingopdrachten?
7. Kan de dienstverlener de eigen AI-tools inzetten c.q. beschikt de opdrachtgever zelf over deze middelen?
8. Is de dienstverlener bereid zijn eigen AI-middelen via licenties over te dragen aan de opdrachtgever?
9. Kan de dienstverlener de nodige security garanties afgeven ingeval van inzet van zijn eigen middelen en garanderen dat de opdrachtgeversdata bijvoorbeeld niet Europa verlaten?
10. Etc.

Ik pretendeer niet alle kennis in huis te hebben met betrekking tot dit onderwerp en ben mij ervan bewust dat er nog vele andere vragen aan de orde zullen zijn. Wel weet ik dat naarmate je als dienstverlener je visies en hierop gebaseerde aanpakken betreffende je dienstverlening beter op orde hebt, inzet van AI sneller/beter mogelijk is, en in het verlengde daarvan verantwoord kunnen overgaan tot resultaatverplichtingsopdrachten tot de mogelijkheden behoort.

Voor een ieder die meer wil weten over het besturingsconcept GEA, zie ons laatstelijk gepubliceerde boek.